Husiychilar, yoki rasmiy nomi bilan ‘Ansor Alloh’, Yaman poytaxti Sano va uning atrofidagi hududlarda faoliyat yuritadigan diniy-siyosiy harakatdir. Ular mamlakatning g‘arbiy va shimoliy qismlarini nazorat qiladilar, bu esa 20 milliondan ortiq aholi, ya’ni Yaman aholisining qariyb 70 foizini o’z ichiga oladi.
Husiychilar kimlar va ularning rahbari
Husiychilar harakatining harbiy, diniy va siyosiy rahbari Abdulmalik al-Husiydir. U 1979-yilda tug‘ilgan bo‘lib, islomshunos olim Badr ad-Din al-Husiyning o‘g‘lidir. Abdulmalik al-Husiy 2004-yildan beri harakatga rahbarlik qilib kelmoqda. U Yamandagi al-Husiy sulolasiga mansub bo‘lib, Muhammad payg‘ambar avlodlari sifatida e’tirof etiladigan ‘sayyidlar’ guruhiga kiradi. U ‘hoshimiylar’, ‘ashrof’ va ‘ahli bayt’ deb ataladigan xonadonning vakilidir.
Abdulmalik al-Husiy husiychilar nazoratidagi davlat tuzilmalarida hech qanday rasmiy lavozimda emas, lekin ‘qoid as-saura’ (‘inqilob rahbari’) unvoniga ega. Uning vakolatlari Erondagi oliy rahbar vakolatlariga qiyoslanadi. Harakat rahbariyatida Abdulmalik al-Husiyning aka-ukalari, jiyanlari va boshqa qarindoshlari muhim oʻrin egallaydi. Ular orasida Yahyo va Abd al-Xoliq al-Husiy, amakisi Abdulkarim al-Husiy, jiyani Muhammad Ali al-Husiy va kuyovi Yusuf al-Madaniy bor.
Husiychilar harakatining maqsadlari
Husiychilar harakati rivojlana borar ekan, ularning maqsadlari ham o’zgarib bormoqda. 2004–2010-yillarda ular Yamanning zaydiylar yashaydigan viloyatlarida diniy va siyosiy muxtoriyatga erishishni maqsad qilib qo’ygan edi. 2014-yilda hokimiyatni qo’lga kiritganidan so’ng, ularni mustahkamlash va butun mamlakat bo’ylab nazoratni kuchaytirish maqsadiga qaratilgan harakatlar amalga oshirilmoqda. 2015-yilda esa Saudiya Arabistoni boshchiligidagi koalitsiya qo’shinlari Yamanga kirganidan keyin husiychilar mamlakatni xorijiy kuchlardan ozod qilishni maqsad qilib qo’yganlar.
Husiychilar, shuningdek, mamlakat ichida diniy va siyosiy muxtoriyatni mustahkamlash maqsadida keng ko’lamli harakatlar olib borishmoqda. Ularning maqsadlari o’zgarishlari bilan bir qatorda xalqaro munosabatlar ham ta’sir ko’rsatmoqda. Bu harakatlar mahalliy aholi o’rtasida katta qo’llab-quvvatlashga ega bo’lib, ularning siyosiy kuchga aylanishida muhim rol o’ynamoqda.
Husiychilar va xalqaro kontekst
Husiychilar harakatining kengayishi va kuchayishi, ayniqsa, regional kuchlar, jumladan Saudiya Arabistoni va Birlashgan Arab Amirliklari bilan aloqalarini kuchaytiradi. Ular, shuningdek, AQSH bilan ham to’g’ridan-to’g’ri ziddiyatga kirishganlar. Bu holat, Yaman ichidagi harakatlar va xalqaro siyosat o’rtasidagi keskinlikni oshirib yubormoqda. Husiychilar, o’z navbatida, xalqaro hamjamiyatdan ko’proq e’tibor va yordam olishga intilishmoqda.
Xalqaro siyosatda husiychilar harakati o’zining pozitsiyasini mustahkamlash uchun harakatlar olib bormoqda. Ular o’z maqsadlariga erishish uchun diplomatik aloqalar o’rnatishga harakat qilmoqda. Bu esa, o’z navbatida, mintaqadagi boshqa davlatlar bilan hamkorlik qilishga olib kelmoqda.
Ushbu maqolani kirill alifbosida ham o’qishingiz mumkin.
