Хусийчилар, ёки расмий номи билан ‘Ансор Аллоҳ’, Яман пойтахти Сано ва унинг атрофидаги ҳудудларда фаолият юритадиган диний-сиёсий ҳаракатдир. Улар мамлакатнинг ғарбий ва шимолий қисмларини назорат қиладилар, бу эса 20 миллиондан ортиқ аҳоли, яъни Яман аҳолисининг қарийб 70 фоизини ўз ичига олади.
Хусийчилар кимлар ва уларнинг раҳбари
Хусийчилар ҳаракатининг ҳарбий, диний ва сиёсий раҳбари Абдулмалик ал-Хусийдир. У 1979-йилда туғилган бўлиб, исломшунос олим Бадр ад-Дин ал-Хусийнинг ўғлидир. Абдулмалик ал-Хусий 2004-йилдан бери ҳаракатга раҳбарлик қилиб келмоқда. У Ямандаги ал-Хусий сулоласига мансуб бўлиб, Муҳаммад пайғамбар авлодлари сифатида эътироф этиладиган ‘саййидлар’ гуруҳига киради. У ‘ҳошимийлар’, ‘ашроф’ ва ‘аҳли байт’ деб аталадиган хонанданинг ваклиси.
Абдулмалик ал-Хусий хусийчилар назоратидаги давлат тузилмаларда ҳеч қандай расмий лавозимда эмас, лекин ‘қоид ас-сура’ (‘инқилоб раҳбари’) унвонига эга. Унинг ваколатлари Эрондаги олий раҳбар ваколатларига қиёсланади. Ҳаракат раҳбариятида Абдулмалик ал-Хусийнинг ака-укалари, жияналари ва бошқа қариндошлари муҳим ўрин эгаллайди. Улар орасида Яҳё ва Абд ал-Холиқ ал-Хусий, акамиз Абдулкарим ал-Хусий, жияни Муҳаммад Али ал-Хусий ва куёви Юсуф ал-Маданий бор.
Хусийчилар ҳаракатининг мақсадлари
Хусийчилар ҳаракати ривожлана борар экан, уларнинг мақсадлари ҳам ўзгариб бормоқда. 2004–2010-йилларда улар Яманнинг зойдийлар яшайдиган вилоятларида диний ва сиёсий мухториятга эришишни мақсад қилиб қўйган эди. 2014-йилда ҳокимиятни қўлга киритганидан сўнг, уларни мустаҳкамлаш ва бутун мамлакат бўйлаб назоратни кучайтириш мақсадида ҳаракатлар амалга оширилмоқда. 2015-йилда эса Саудия Арабистони бошчилигидаги коалиция қўшинлари Яманга кирганидан кейин хусийчилар мамлакатни хорижий кучлардан озод қилишни мақсад қилиб қўйганлар.
Хусийчилар, шунингдек, мамлакат ичида диний ва сиёсий мухториятни мустаҳкамлаш мақсадида кенг кўламли ҳаракатлар олиб бормоқда. Уларнинг мақсадлари ўзгаришлари билан бир қаторда халқаро муносабатлар ҳам таъсир кўрсатмоқда. Бу ҳаракатлар маҳаллий аҳоли ўртасида катта қўллаб-қувватлашга эга бўлиб, уларнинг сиёсий кучга айланишида муҳим рол ўйнамоқда.
Хусийчилар ва халқаро контекст
Хусийчилар ҳаракатининг кенгайиши ва кучайиши, айниқса, регионал кучлар, жумладан Саудия Арабистони ва Бирлашган Араб Амирликлари билан алоқаларини кучайтирмоқда. Улар, шунингдек, АҚШ билан ҳам тўғридан-тўғри зиддиятга киришганлар. Бу ҳолат, Яман ичидаги ҳаракатлар ва халқаро сиёсат ўртасидаги кескинликни ошириб юбормоқда. Хусийчилар, ўз навбатида, халқаро ҳамжамиятдан кўпроқ эътибор ва ёрдам олишга интилишмоқда.
Халқаро сиёсатда хусийчилар ҳаракати ўзининг позициясини мустаҳкамлаш учун ҳаракатлар олиб бормоқда. Улар ўз мақсадларига эришиш учун дипломатик алоқалар ўрнатишга ҳаракат қилмоқда. Бу эса, ўз навбатида, минтақадаги бошқа давлатлар билан ҳамкорлик қилишга олиб келмоқда.
Ушбу мақолани лотин алифбосида ҳам ўқишингиз мумкин.
