Yakshanba, 22-noyabr 2026 Telegram kanal
Jahon

Turkiyalik siyosatchi Rossiya TDTda kuzatuvchi bo’lishi mumkin emasligini tushuntirdi

Turkiy Davlatlar Tashkilotida Rossiya kuzatuvchi maqomiga ega bo'lmaydi, deya ma'lum qildi Ko'rshad Zorlu. U, shuningdek, TDT+ formatiga qabul qilish masalasini ham ko'rib chiqdi.

КирБу мақолани кирилл ёзувида ўқинг →
Manba: Kun.uz

Turkiy Davlatlar Tashkilotida (TDT) Rossiyaning kuzatuvchi maqomiga ega bo’lishi mumkin emas. Bu haqda Turkiyadagi «Adolat va taraqqiyot» partiyasi raisi o’rinbosari Ko’rshad Zorlu ma’lum qildi. U, shuningdek, Rossiyaning TDT+ formatiga qabul qilinishi masalasini ham ko’rib chiqish zarurligini ta’kidladi.

Rossiyaning kuzatuvchi maqomi uchun talablar

Ko’rshad Zorlu, TDTning faoliyatiga ko’ra, kuzatuvchi maqomini olish uchun davlat turkiy tillardan birini butun mamlakat miqyosida davlat yoki rasmiy til sifatida tan olishi kerakligini ta’kidladi. Rossiyada esa turkiy tillar, masalan, tatar va bo’sqird, faqat ayrim respublikalarda rasmiy maqomga ega. Boshqa respublikalarda esa bunday maqom mavjud emas.

Uning fikricha, bu talablar TDT tashkilotining ichki qoidalariga muvofiq belgilangan. Rossiyaning bunday talablarni bajarmasligi, uning kuzatuvchi maqomini olishda to’siq bo’lib xizmat qiladi. Shuningdek, Rossiyaning ayrim hududlarida turkiy tillarning rasmiy maqomi mavjud bo’lsa-da, bu holat butun mamlakatga tatbiq etilmaydi.

TDT+ formatiga qabul qilish masalalari

2021-yilda Istanbulda bo’lib o’tgan sammitda belgilangan qoidalarga muvofiq, Rossiyani TDTga qo’shish masalasi juda nozik va muhimdir. Agar Rossiya rasmiy ariza bilan murojaat qilsa, u holda uning taklifi TDTning strategik maqsadlari nuqtayi nazaridan ko’rib chiqiladi. Bunda barcha a’zolarning roziligi talab etiladi.

Bu masala TDT a’zolari o’rtasida muhokama qilinishi kerak va har bir a’zo davlatning manfaatlari hisobga olinishi zarur. Rossiyaning bu jarayonga qo’shilishi, tashkilotning kelajagi uchun muhim ahamiyatga ega bo’lishi mumkin.

Shuningdek oʻqingTurkiy davlatlar sammiti 2027-yilda O‘zbekistonda o‘tkaziladi

TÜRKSOY va madaniy aloqalar

Köşad Zorlu, Rossiya tarkibidagi turkiy xalqlar respublikalari bilan TÜRKSOY tashkiloti doirasida madaniy hamkorlikni qayta tiklash masalasini ham ko’tardi. TÜRKSOY tashkiloti 1993-yilda tuzilgan bo’lib, Rossiya va turkiy dunyo o’rtasidagi madaniy aloqalar uchun asosiy platforma hisoblanadi. Rossiyaning 2015-yildagi qaroriga ko’ra, bu respublikalar bilan TÜRKSOY doirasidagi hamkorlik muzlatilgan.

O’tgan yil davomida Rossiya prezidenti matbuot kotibi Dmitriy Peskov, Qozoğiston rahbarining taklifiga munosabat bildirgan holda, Rossiyaning TDTdagi ishtiroki mantiqiy va maqsadga muvofiq ekanini ta’kidladi. Ammo hozircha Rossiya rasmiy taklif olmagan.

  • Rossiya TDTda kuzatuvchi maqomiga ega bo’lmaydi.
  • Kuzatuvchi maqomini olish uchun davlat turkiy tillardan birini rasmiy til sifatida tan olishi zarur.
  • Rossiyaning bunday maqomga ega bo’lmasligi TDTning qoidalariga bog’liq.
  • TDT+ formatiga qabul qilish masalasi a’zolar roziligi bilan ko’rib chiqilishi kerak.
  • TÜRKSOY orqali madaniy aloqalarni tiklash masalasi ham muhimdir.

Ushbu maqolani kirill alifbosida ham o’qishingiz mumkin.

Sara yangiliklar — Telegram kanalimizdaKuniga 5–7 ta eng muhim xabar. Ortiqcha shovqinsiz.
Obuna boʻlish

Jahon boʻlimida yana

Barchasi →