АҚШ президенти Доналд Трамп маъмурияти Жексон-Веник тузатишини бекор қилишни қўллаб-қувватламоқда. Бу ҳақда 19-октябр куни Самарқандда журналистонларга АҚШ давлат котиби Марко Рубио маълум қилди. У, шунингдек, Конгрессда бу масала бўйича кўплаб нуфузли шахслар томонидан қўллаб-қувватланмоқда.
Конгрессдаги ҳолат
Рубио, Жексон-Веник тузатишини бекор қилишни ёқлаб, АҚШ Конгрессида бу масалани кўриб чиқиш жараёни ҳали бошланмаганини таъкидлади. У, шунингдек, бу масаланинг тез орада ҳал қилинишини умид қилмоқда. 2025-йил ноябрда АҚШ Конгрессининг иккала палатаси Жексон-Веник тузатишини бекор қилиш тўғрисида қонун лойиҳасини киритган эди, лекин овоз бериш жараёни ҳануз ўтказилмаган. Бу масала, айниқса Ўзбекистон ва бошқа Марказий Осиё мамлакатларининг иқтисодий ривожланиши учун муҳим аҳамиятга эга.
Тузатишнинг тарихи ва таъсири
Жексон-Веник тузатиши 1974-йилда қабул қилинган ва у Совуқ уруш даврида бир қатор давлатлар, жумладан, Ўзбекистон билан савдога сиёсий чекловлар қўйган. СССР парчаланганидан сўнг, қонун автоматик равишда барча МДҲ мамлакатларига тегишли бўлди. Кейинчалик, АҚШ баъзи давлатларни бу чекловлардан чиқариб юборди, аммо Марказий Осиёнинг аксарият давлатлари, жумладан Қозоғистон, Тожикистон, Туркманистон ва Ўзбекистон ҳали ҳам чекловлар остида қолмоқда. Бу эса, албатта, ушбу мамлакатларнинг иқтисодий ўсишига салбий таъсир кўрсатмоқда.
Мутахассисларнинг фикри
Мутахассислар, Жексон-Веник тузатишининг бекор қилинишини Ўзбекистон ва бошқа Марказий Осиё мамлакатлари учун иқтисодий имкониятларни кенгайтириши мумкинлигини таъкидламоқда. Бу, ўз навбатида, савдо алоқаларининг ривожланиши ва минтақа иқтисодиёти учун ижобий таъсир кўрсатиши кутилмоқда. Жексон-Веник тузатишининг бекор қилиниши билан, Ўзбекистон ва бошқа давлатлар янги савдо имкониятлари ва инвестицияларни жалб қилишда катта имкониятга эга бўлади.
Кейинги қадамлар
АҚШ Конгресси Жексон-Веник тузатишини бекор қилиш бўйича овоз бериш жараёнини тезлаштиришни режалаштирмоқда. Агар бу тузатиш бекор қилинса, бу Марказий Осиё мамлакатлари билан савдо алоқаларини янада ривожлантиришга хизмат қилади. Шунингдек, бу жараён Ўзбекистоннинг халқаро майдондаги ўрнини мустаҳкамлашга ҳам ёрдам беради.
Ушбу мақолани лотин алифбосида ҳам ўқишингиз мумкин.
