Oila kodeksining 96-moddasiga ko’ra, ota-ona voyaga yetmagan farzandlariga ta’minot berishi shart. Bu majburiyat nikohda bo’lishidan qat’i nazar, ota-onaning ikkalasiga ham tegishlidir. Agar ota yoki ona bu majburiyatni bajarmasa, aliment sud orqali undirilishi mumkin. 2026-yil 1-sentabridan boshlab bir bola uchun aliment miqdori oyiga 360 400 so’mdan kam bo’lmasligi talab qilinadi.
Aliment to’lash tartibi
Ota-ona alimentni o’zaro kelishuv asosida ixtiyoriy ravishda to’lashlari mumkin. Buning uchun sudga murojaat qilish shart emas. Agar kelishuv amalga oshsa, aliment miqdori, to’lash usuli va muddati notarial tasdiqlangan kelishuvda belgilanishi mumkin. Shuni ta’kidlash lozimki, voyaga yetmagan bola uchun kelishilgan aliment miqdori sud undira oladigan miqdordan kam bo’lmasligi kerak. Bu esa ota-onaning mas’uliyatini oshiradi va farzandning huquqlarini himoya qiladi.
Agar ota-ona o’rtasida kelishuv amalga oshmasa, aliment undirish jarayoni sud orqali o’tkazilishi kerak. Bunda, aliment olish huquqiga ega shaxs sudga murojaat qilib, to’lovni majburan undirishni talab qilishi mumkin. Sudga murojaat qilishdan oldin, ota-onalar o’rtasida kelishuvni amalga oshirishga harakat qilish tavsiya etiladi, chunki bu jarayonni tezlashtiradi.
Sudga ariza berish jarayoni
Agar ota-onadan biri farzandini ta’minlashda ishtirok etmasa, aliment sud orqali undiriladi. Aliment olish huquqiga ega shaxs aliment undirish uchun sudga murojaat qilishi mumkin. Sudga ariza, javobgarning yashash joyidagi sudga berilishi kerak, yoki aliment talab qiluvchi shaxs o’z yashayotgan joyidagi sudga ham murojaat qilish mumkin. Ariza berishda, alimentni undirishga oid barcha zaruriy hujjatlar tayyorlangan bo’lishi kerak.
Sudga ariza berish jarayoni ba’zan qiyin bo’lishi mumkin, shuning uchun huquqshunos yoki advokat bilan maslahatlashish tavsiya etiladi. Ular sizga ariza tayyorlash va sud jarayoni bo’yicha yo’l-yo’riq ko’rsatishi mumkin. Sud jarayonida ota-onalar o’rtasida kelishuv bo’lmasa, sud aliment miqdorini belgilaydi va uni to’lash muddatlarini ko’rsatadi.
Davlat boji va ariza topshirish tartibi
Aliment undirish haqidagi da’volar bo’yicha da’vogar davlat bojini to’lashdan ozod qilingan. Bu qoida “Davlat boji to’g’risida”gi qonunning 8-moddasida belgilangan. Shuningdek, sudga arizani qog’oz shaklida topshirish bilan birga, qonunchilikda belgilangan tartibda elektron shaklda ham yuborish mumkin. Elektron ariza berish jarayoni ko’plab insonlar uchun qulaylik yaratadi.
Ariza topshirish jarayonida ehtiyotkorlik bilan harakat qilish zarur. Hujjatlarning to’liq va to’g’ri tayyorlanganligiga ishonch hosil qilish, sud jarayonida muammolarga duch kelmaslik uchun muhimdir. Agar sizda biron-bir savol bo’lsa yoki jarayon haqida aniq ma’lumotga ega bo’lmasangiz, advokat yoki huquqshunosdan yordam so’rash tavsiya etiladi.
Ushbu maqolani kirill alifbosida ham o’qishingiz mumkin.
